1. Phân biệt qua hình dáng bên ngoài
* Sâm Ngọc Linh thật:
✔ Thân sâm có nhiều mắt (mấu, đốt) rõ ràng, giống thân cây trúc.
✔ Rễ sâm dài, có nhiều nhánh nhỏ, bám đất chặt, không bị đứt đoạn.
✔ Có những u sần, giống củ nghệ tươi.
✔ Màu sắc từ vàng nâu đến nâu đậm, không quá bóng bẩy.
* Sâm giả hoặc sâm kém chất lượng:
❌ Thân trơn, ít mắt sâm, nhìn mịn màng, không có u sần.
❌ Rễ ít, dễ bị đứt gãy, không bám đất nhiều.
❌ Màu sắc vàng nhạt hoặc vàng óng (có thể bị ngâm hóa chất để làm đẹp).
2. Kiểm tra mùi hương
* Sâm Ngọc Linh thật:
✔ Mùi thơm dịu nhẹ, đặc trưng, không quá hăng hay gắt.
✔ Khi cắt ra, phần ruột bên trong có mùi thơm thoang thoảng, hơi giống mùi thuốc Bắc nhưng nhẹ hơn.
* Sâm giả hoặc sâm kém chất lượng:
❌ Mùi lạ, hơi hắc, thậm chí có mùi hóa chất (do bị tẩm).
❌ Không có mùi thơm tự nhiên, đôi khi có mùi hơi chua.
3. Nếm thử vị sâm
* Sâm Ngọc Linh thật:
✔ Khi cắn một miếng nhỏ, có vị đắng đặc trưng nhưng sau đó sẽ có hậu ngọt nhẹ.
✔ Độ đắng không quá gắt như sâm Trung Quốc nhưng hậu ngọt thanh kéo dài.
* Sâm giả hoặc sâm kém chất lượng:
❌ Đắng gắt và kéo dài lâu, nhưng không có hậu ngọt.
❌ Một số loại sâm giả có vị chát hoặc nhạt.
4. Phân biệt qua ruột sâm (cắt ngang)
* Sâm Ngọc Linh thật:
✔ Khi cắt ngang củ sâm, sẽ thấy vòng vân sâm rõ ràng như vân gỗ.
✔ Phần lõi có màu hơi trắng ngà hoặc vàng nhạt, không có màu sậm bất thường.
* Sâm giả hoặc sâm kém chất lượng:
❌ Không có vòng vân rõ ràng, nhìn như củ khoai hoặc củ gừng.
❌ Ruột sâm có màu trắng tinh hoặc vàng đậm (dấu hiệu bị tẩm hóa chất).
5. Kiểm tra nhựa sâm (cách chắc chắn nhất)
* Cách làm:
- Dùng dao cắt một lát sâm, chà xát lên giấy trắng hoặc khăn vải trắng.
- Nếu là Sâm Ngọc Linh thật, sẽ để lại màu vàng nhạt hoặc hơi nâu nhạt trên giấy.
- Nếu là sâm giả, sẽ không để lại màu hoặc có thể có màu đậm do tẩm hóa chất.
6. Phân biệt qua giá cả và nguồn gốc
* Sâm Ngọc Linh thật:
✔ Giá cao, thường từ 100 – 250 triệu đồng/kg tùy loại.
✔ Có giấy chứng nhận nguồn gốc rõ ràng, thường đến từ Kon Tum hoặc Quảng Nam.
✔ Được kiểm định bởi các đơn vị uy tín (Viện Dược Liệu, Bộ Y Tế).
* Sâm giả hoặc sâm kém chất lượng:
❌ Giá quá rẻ (chỉ vài triệu đến vài chục triệu/kg) nhưng quảng cáo là "Sâm Ngọc Linh xịn".
❌ Không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc, chỉ nói "hàng rừng" hoặc "hàng xách tay".
❌ Xuất xứ mập mờ, đôi khi nhập từ Trung Quốc rồi bán lại.
7. Dùng phương pháp kiểm nghiệm khoa học
Nếu bạn muốn kiểm tra chính xác nhất, có thể mang mẫu sâm đến:
* Viện Dược Liệu, Trung Tâm Kiểm Nghiệm Thuốc – Bộ Y Tế để phân tích thành phần Saponin.
✔ Sâm Ngọc Linh thật có 52 loại saponin quý, trong đó có saponin dammarane rất hiếm.
✔ Sâm giả hoặc sâm Trung Quốc có hàm lượng saponin thấp hơn nhiều.
Kết luận
- Sâm Ngọc Linh thật có thân nhiều mắt, rễ bám đất, màu vàng nâu, mùi thơm nhẹ, vị đắng hậu ngọt.
- Sâm giả có thân trơn, ít mắt, màu quá vàng hoặc trắng, mùi hắc, vị đắng gắt không ngọt hậu.
- Giá Sâm Ngọc Linh thật rất cao và phải có giấy tờ chứng nhận nguồn gốc rõ ràng.
- Cách chắc chắn nhất: Mang đi kiểm định tại Viện Dược Liệu hoặc trung tâm kiểm nghiệm y tế.
* Bạn đang muốn mua Sâm Ngọc Linh hay chỉ muốn tìm hiểu cách phân biệt? Nếu cần tư vấn thêm, mình sẵn sàng hỗ trợ nhé!